गृहपृष्ठ / नेपालका कानून

नेपालका कानून — नेपाली भाषामा

दैनिक जीवन चलाउने दफाहरू — संविधान, मुलुकी संहिता, श्रम, उपभोक्ता, साइबर, जग्गा, वैदेशिक रोजगारी। हरेकमा: कानूनले के भन्छ, तपाईंका लागि किन महत्वपूर्ण छ, र अब के गर्ने।

पहिले यो पढ्नुहोस्। यो पृष्ठ तपाईंको हक बुझ्न मद्दत गर्ने सरल भाषाको मार्गदर्शन हो — यो कानूनी सल्लाह होइन र ऐनको विकल्प पनि होइन। दफा नम्बर «पुष्टि» भनेर देखाइएको छ जहाँ हामीले त्यो दफा आधिकारिक पाठ वा आधिकारिक प्रतिलिपि (UNODC / ILO / FAO) सँग मिलाएर जाँचेका छौँ; «ऐन–स्तरीय» भनिएका प्रविष्टिहरूले पिनपोइन्ट नपुष्टि भएकाले ऐन र आधिकारिक स्रोत मात्र दिन्छन् — दफा अनुमान गरिँदैन। कानून पटक–पटक संशोधन हुन्छ, जरिवाना र सजाय परिवर्तन हुन्छ — भर पर्नुअघि लिंक गरिएको आधिकारिक ऐन आफैँ खोलेर हेर्नुहोस्, वा कानूनविदसँग सल्लाह लिनुहोस्।

उजुरी गर्ने सामान्य मार्ग — कहाँबाट सुरु गर्ने?

प्रहरी उजुरी: अपराध भएमा नजिकको प्रहरी चौकीमा एफआईआर (सर्वप्रथम सूचना प्रतिवेदन) दर्ता गराउनुहोस्। चौकीले दर्ता नगरे दर्ता नम्बर लिखित माग्नुहोस् र एसपी कार्यालय, जिल्ला प्रशासन कार्यालय हुँदै माथि उठाउनुहोस्। साइबर अपराधमा साइबर ब्युरो (cyberbureau.nepalpolice.gov.np)।

स्थानीय तह: पारिवारिक विवाद, साना झगडा, सिफारिस र दर्ताका काम वडा सदस्य र वडा कार्यालयबाट। नमिले पालिकाको न्यायिक समिति — साना विवादको निःशुल्क मेलमिलाप र निर्णय गर्ने अधिकार छ।

निःशुल्क कानूनी सहायता: जिल्ला अदालतको न्यायिक सहायता समिति, सर्वोच्च अदालतको न्यायिक सहायता समिति, र नेपाल बार काउन्सिलको निःशुल्क कानूनी सहायता केन्द्र। पैसा नभए पनि वकिल पाइन्छ — धारा २० को हक हो।

विशेष निकाय: भ्रष्टाचार → अख्तियार (CIAA)। महिला हिंसा → राष्ट्रिय महिला आयोग, हटलाइन ११४५। सूचना लुकाइएमा → राष्ट्रिय सूचना आयोग। उपभोक्ता ठगी → वाणिज्य विभाग। श्रम उल्लङ्घन → जिल्ला श्रम कार्यालय। वैदेशिक रोजगारी ठगी → वैदेशिक रोजगार विभाग।